‘Face your freedom’. Op 14 juli opende in Middelburg kunstmanifestatie FAÇADE met dit thema. Een bijzondere wandelroute door de binnenstad langs installaties, speciaal gemaakt door 15 internationale kunstenaars. Kan een mens eigenlijk wel zonder façade, zonder masker? De kunstenaars reageren op deze vraag met hun werk. Je loopt de route in een uur. Wil je net als ons alles rustig bekijken en foto’s maken? Trek er dan gerust 2,5 uur voor uit! Nog tot 5 november versieren de indrukwekkende installaties de hoofdstad van onze provincie.

 

Kattenliefhebbers opgelet!

“Kijk, een poes!”

We beginnen bij nummer 2. Niet één, maar twee kunstwerken van de Vlaamse Nadia Naveau. We staan onder een zilverkleurig masker met gekleurde linten die wapperen in de wind. Het past perfect in de nis van de Balanspoort. Een moderne toevoeging aan de gotische versieringen. Twee voorbijgangers met een kwispelende hond kijken met ons mee op de plattegrond onder het kunstwerk. Ze wijzen naar de route. “We zijn vanmorgen bij nummer 12 gestart. Dat is ‘die boom’, echt heel mooi. Dit werk snappen we niet zo, maar dat is wel vaker het geval bij kunst. Misschien hoef je het ook niet te snappen.” Achter ons slaakt een vrouw een gilletje: “Kijk, een poes!” Kattenliefhebbers opgelet: ze maakt foto’s van het andere werk van Naveau dat ‘tevreden spint’. Het staat op de muur van CBK Zeeland, de organisator van de kunstmanifestatie. Ondanks het vroege tijdstip is het al druk op de route. Als het een beetje begint te miezeren, bezoeken we het CBK aan de Balans 17. Een mooie tentoonstellingsruimte achter het Abdijplein waar we neerploffen op een enorme stoffen eend en kijken naar de pittige én zoete video-installatie van Melanie Bonajo (nummer 1).

FAÇADE raakt mensen

“Het kunstwerk is meteen ingenomen door kinderen.”

Bij het CBK lopen we directeur Kathrin Ginsberg tegen het lijf. “Welke kleur willen jullie?” We krijgen een oranje en groene goodiebag met daarin de uitgebreide catalogus. Kathrin: “Tijdens de opening liep 250 man rond door Middelburg met deze linnen tassen. Dat viel enorm op. Een fleurig en kleurrijk begin! Na de formele praatjes kregen de gasten een rondleiding door de Soroptimisten Club Walcheren.” Nog steeds kun je zo’n rondleiding boeken, waarvan de opbrengst naar het goede doel gaat. Kathrin: “We hadden hier zojuist een groep vriendinnen uit Etten-Leur op bezoek. Mensen komen heel gericht naar Middelburg voor FAÇADE, ook van buiten de provincie. Het brengt mensen echt op de been.” De reacties zijn nu al lovend. De directeur vertelt enthousiast verder: “Mensen zijn onder de indruk. De vorige keer stond de route in het teken van architectuur, nu gaat het meer over gevoel en emotie. Het raakt mensen. Het mooiste van de kunstmanifestatie? We hebben de route zo uitgezet dat je steeds een mooi beeld hebt van de stad. Qua kunstwerken moet je ze natuurlijk allemaal bekijken. Leuk om te zien is dat het werk ‘Huis’ van Joep van Lieshout voor de Lange Jan meteen is ingenomen door kinderen. Eigenlijk al vanaf het moment dat we het hebben neergezet.”

 

Klimmen en klauteren

Het is inderdaad druk bij nummer 5, de installatie van beeldhouwer en kunstenaar Joep van Lieshout. Kinderen klimmen en klauteren op en in het oranje frame. ‘Huis’ is een kooi dat doet denken aan gevangenschap. Toch heeft het iets tegenstrijdigs. Doordat je er doorheen kijkt en er zo makkelijk in- en uitklimt (voor volwassenen niet heel eenvoudig…) krijg je naast gevangenschap ook een gevoel van vrijheid. We lopen verder naar nummer 6. Een klein meisje rent richting een bronzen beeld van bijna 4 meter hoog: “Wat een grote voet! Veel groter dan de mijne!” We staan bij ‘Das Kino’ van Henk Visch. Alsof het beeld daar altijd al gezeten heeft, zo vanzelfsprekend zit het op het pleintje bij de hoofdingang van de kerk aan de Nieuwe Burg. Misschien mag dit kunstwerk na de kunstmanifestatie wel blijven staan?

Confronterende installaties

Naar nummer 11 moeten we even zoeken. Verstopt in een gebouwtje tussen de galerijen aan de Vismarkt vinden we de installatie van Berlinde De Bruyckere. Een vol terras kijkt verrast op als we naar binnen gluren. Hun nieuwsgierigheid is gewekt. Meer mensen volgen. Wat we zien is een altaar met daarop een weerloos offerdier, een prachtig veulen. Het lijkt wel of het paard slaapt, alsof het niet dood is. Met ‘Lost IV’ worden we geconfronteerd met de vergankelijkheid en ondergang in het leven waar we niet onderuit kunnen. We eindigen onze route, we hebben deze in een andere volgorde gelopen, bij ‘de boom’. Nummer 12, het werk van beeldend kunstenaar Anne de Vries. Het is een onheilspellende boom die je de stuipen op het lijf jaagt. Toch maken Duitse gezinnen gezellige familiefoto’s bij de kunststof boom waarin sporen van weer en wind en ouderdom zichtbaar zijn. Een verwijzing naar ons niet zo fraaie verleden, een donkere bladzijde in de Middelburgse geschiedenis. De teksten in de catalogus zijn geschreven in het Nederlands en Duits. We hebben de toeristen het niet laten lezen en ze maar even in de waan gelaten. FAÇADE, een absolute aanrader voor wie zin heeft in een bijzondere stadswandeling langs mooie beelden of geïnteresseerd is nieuw werk van internationale topkunstenaars

Tekst Kim van Zweeden
Foto’s Mel van Zweeden
Delen