Een werkende veilingklok, kijkkasten, authentiek gereedschap en een museumtuin. Het Fruitteeltmuseum is misschien niet groot, maar er is meer dan genoeg om je in te verdiepen. Als groot liefhebber van botanische kunst nam Groôs speciaal voor de wisseltentoonstelling een kijkje aan de Annie M.G. Schmidtsingel. Naast ‘Fruit in beeld’ is ook de permanente tentoonstelling een aanrader. Een klein verslag!

 

Fruit in beeld
Aan het plafond hangt een houten ladder van bijna 12 meter lang. We lopen er samen met een van de vrijwilligers onderdoor richting de wisseltentoonstelling. “Ze werden vroeger gebruikt voor het plukken van kersen. Kun je je voorstellen dat je deze tegen een boom zou zetten en helemaal omhoog zou klimmen? Ik niet hoor! Eenmaal bovenin konden de plukkers vaak zowel de Ooster- als de Westerschelde zien. Brrrr.” Bij ‘Fruit in beeld’ scheiden onze wegen. Op eigen houtje bekijken we alle tekeningen en schilderingen, gemaakt door de Vereniging van Botanisch Kunstenaars Nederland. Ze borduren voort op een eeuwenoude traditie om planten zo correct mogelijk te weergeven. Vroeger vooral bedoeld voor de wetenschap, nu genieten we van hun creativiteit. Van exotische vruchten tot bekende appels en peren uit de omgeving van Kapelle. Melanie: “Heb je de meloen al gezien? Dat is mijn favoriet.” Kim blijft juist een tijdje hangen bij de wel heel realistische duindoorn. De wisseltentoonstelling is nog tot eind februari 2018 te zien.

Toen was spreeuwensoep nog heel gewoon
Als we teruglopen naar de permanente tentoonstelling zien we in een van de vensterbanken een mooi potje van aardewerk. Het heeft iets weg van een kruik waar vroeger drank in werd bewaard. Groôs komt er al snel achter dat het voor iets heel anders bedoeld was. Pottenbakkers maakten in de 16e en 17e eeuw kruiken waarin vogels konden nestelen. Deze potten vond je terug bij boomgaarden. Fruittelers zijn niet zo dol op bijvoorbeeld spreeuwen omdat ze nesten in holten maken, zoals holle bomen. Jonge vogels kropen in de pot en… daarna werden ze opgegeten. Door het gat in de achterkant was de pot na het broedseizoen makkelijk te legen. Van de jonge vogeltjes werd bijvoorbeeld soep gemaakt of een pasteitje. Verderop staat de niet te missen veilingklok. Sinds de jaren ’30 van de vorige eeuw werden deze gebruikt in afmijnzalen. Zo ook bij de veiling in Kapelle. In het museum kun je plaatsnemen in de bankjes en de klok goed bekijken.

 

Van messen tot een wetenschappelijke proeftuin
In het museum zien we allerlei voorwerpen voor het eerst. Van gigantische houten ratelaars om vogels te verjagen tot maatplankjes waarmee hardfruit met de hand werd gesorteerd. Er liggen groeischijven van appelbomen, snoeischaren en een groot wissenmes. Erg gaaf zijn de schaalmodellen van diverse bomen. Tussen 1906 en 1910 werden ze gemaakt voor het fruitteeltonderwijs. Je ziet goed hoe takken werden gebogen om zo het fruit bijvoorbeeld meer zon te geven. En wist je dat er in Wilhelminadorp een proeftuin met laboratoria was waarin tot 1942 veel wetenschappelijk onderzoek werd gedaan? Zo onderzochten ze bemesting, ziektebestrijding en rassen. In 1954 werd het een landelijk proefstation voor biologen, entomologen en teeltdeskundigen. Na 99 jaar onderzoek in Zeeland is het station in 2000 verplaatst naar Randwijk. Het archief van de Zeeuwse proeftuin (met een omvang van ruim 29 meter!) vind je tegenwoordig bij het Zeeuws Archief.

Museumappelsap
Voor de museumtuin moet Groôs nog een keer terug. Het was al sluitingstijd toen beide tentoonstellingen goed waren bekeken. “We hebben hier veel vaste bezoekers. De museumtuin is echt een aanrader. Veel mensen komen in de verschillende seizoenen kijken. Zo zie je hoe het fruit zich ontwikkelt. Vooral de bloesem is bij bezoekers in trek.” In de winkel kopen we een aantal ansichtkaarten van de botanische kunstwerken en nemen we een groot pak museumappelsap mee. Zoals je vast kunt raden is dit gemaakt met appels uit eigen tuin. “De smaak is een combinatie van de Elstar en Jonagold. Heel makkelijk weg te drinken!” Bij thuiskomst werden al snel verschillende glaasjes gevuld  – en gretig hervuld – met de appelsap

Tekst Kim van Zweeden
Foto’s Mel van Zweeden
Delen